Ιστορία της Τήνου

Τήνος: Το ιδιαίτερο Κυκλαδονήσι. 

Ο πρώτος συνειρμός που κάνουμε όταν αναφερόμαστε στη Τήνο είναι η γνωστή Παναγία της Τήνου, η θαυματουργή κατά την Χριστιανική
παράδοση εικόνα η οποία αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες προσκυνητές κάθε χρόνο. Όμως η Τήνος δεν είναι μόνο αυτό. Το ιερό νησί της Μεγαλόχαρης είναι ένας
ξεχωριστός τόπος με αυθεντικό παραδοσιακό χαρακτήρα χωρίς την τουριστική και κοσμοπολίτικη βιτρίνα που χαρακτηρίζει άλλα νησιά. «Το νησί των καλλιτεχνών»
το χαρακτηρίζουν πολλοί αφού έχει μακρά παράδοση στη λαϊκή τέχνη η οποία αποτυπώνεται με ιδιαίτερο τρόπο στην αισθητική του νησιού. Γραφικά παραδοσιακά
χωριά, ξωκλήσια,μοναστήρια μουσεία, ανεμόμυλοι και χρυσαφένιες αμμουδιές που διατηρούν την πρωτόγονη φυσική ομορφιά τους είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά
του άγνωστου αυτού «διαμαντιού» των Κυκλάδων.

Η εύρεση της εικόνας

Στις αρχές του 19ου αιώνα μόναζε στη Μονή Κεχροβουνίου η μοναχή Πελαγία. Σ’ αυτήν παρουσιάστηκε σε όραμα η Παναγία υποδεικνύοντάς της το μέρος όπου έπρεπε
να σκάψουν, για να βρουν την εικόνα της. Αυτό το όραμα επαναλήφθηκε τρεις φορές, ώσπου πείστηκε η μοναχή και αποτάθηκε στις αρχές του νησιού, οι οποίες
έλαβαν μέριμνα για την αναζήτηση της εικόνας. Έπειτα από ανεπιτυχή αποτελέσματα εγκατέλειψαν την προσπάθεια, αλλά μετά από λοιμό που έπληξε το νησί, επανέλαβαν
τις εργασίες με μεγαλύτερο ζήλο. Σκάβοντας στα θεμέλια παλαιοχριστιανικού ναού για να κτίσουν ένα νέο, την ημέρα του αγιασμού (01/01/1823) ανέβλυσε νερό
από ένα ξεροπήγαδο της περιοχής, γεγονός που θεωρήθηκε θαύμα. Ο νέος ναός αφιερώθηκε στη Ζωοδόχο Πηγή. Ενώ συνεχίζονταν οι ανασκαφές για την εύρεση της
εικόνας, στις 30 Ιανουαρίου η σκαπάνη ενός εργάτη από το χωριό Φαλατάδος χτύπησε και έκοψε στα δυο την εικόνα, αφήνοντας άθικτες τις μορφές του Αγγέλου
και της Παναγίας. Το χαρμόσυνο μήνυμα της εύρεσης διαδόθηκε αστραπιαία σε όλη την επαναστατημένη Ελλάδα και όλοι οι πιστοί προσήλθαν, για να την προσκυνήσουν
και να προσφέρουν οικονομική ενίσχυση για την ανέγερση του ναού της και τα τιμαλφή τους ως αφιερώματα, ενώ οι εργασίες συνεχίζονταν πυρετωδώς. Ανάμεσα
στους πρώτους προσκυνητές συγκαταλέγονται οι ήρωες του αγώνα Κολοκοτρώνης, Μακρυγιάννης, Μιαούλης, Κανάρης και άλλοι.

………………………………………………..

Τα “Φαναράκια”

Είναι ένα έθιμο που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 30 Ιανουαρίου στη Χώρα, όπου αναβιώνει η αθρόα προσέλευση των Τηνιακών από κάθε γωνιά του νησιού με
τα αναμμένα φανάρια στα χέρια για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας, μόλις διαδόθηκε η είδηση της εύρεσής της. Το βράδυ της 30ής Ιανουαρίου η φιλαρμονική,
οι μαθητές δημοτικών, Γυμνασίου και Λυκείων, αλλά και μικρά παιδιά καθώς και μεγάλοι κάθε ηλικίας κρατώντας από ένα φαναράκι με πολύχρωμες διαφανείς μεμβράνες
ξεκινώντας από την Παναγία και περνώντας από τα στενά δρομάκια ψάλλουν εμβατήρια σχετικά με τη μεγάλη αυτή γιορτή της Τήνου.

«Δεύτε Τήνιοι πολίται

να πανηγηρίσωμεν

εύρεση της Παναγιάς μας

όλοι να υμνήσωμεν»

Προηγούνται ο κλήρος και οι αρχές της Τήνου και των Κυκλάδων, ακολουθεί πλήθος κόσμου από όλο το νησί, καθώς και επισκέπτες και συγκεντρώνονται στην πλατεία
Παντανάσσης, ενώ πυροτεχνήματα φωτίζουν τον ουρανό και σφυρίζουν τα καράβια, από την εξέδρα της πλατείας απευθύνονται ευχετήριοι λόγοι 

H4.  O Φαλατάδος Τήνου και το Ροζακί.

Το χωριό με τα δικά του χαρακτηριστικά γνωρίσματα
Ο Φαλατάδος είναι ένα ορεινό χωριό, στην περιοχή των Πάνω Μερών της Τήνου. Βρίσκεται Β.Δ. του νησιού ανάμεσα στα δυο ψηλότερα βουνά της Τήνου το Εξώμβουργο
και τον Τσικνιά. Αναφέρεται το 1400 μ.Χ σε κείμενα, ότι ο Φαλατάδος υπήρχε. Κατά την απογραφή του 2001 ο Φαλατάδος είχε 240 κάτοικους. Υπήρξε έδρα Κοινότητας,

στην οποία συμπεριλαμβάνονταν τα χωριά: Βωλάξ και Κουμάρος. Η ονομασία του πιθανόν να προήρθε από την παραφθορά της λέξης «Βλάττιον» που ονομάζονταν το
ύφασμα με το πορφυρό χρώμα. Στο Φαλατάδο παλιότερα λειτουργούσε χρωματουργείο για τη βαφή μεταξωτών υφασμάτων. Μια βασική απασχόληση των Φαλαταδιανών ήταν
και αυτή του βυρσοδέψη. Στα περασμένα χρόνια υπήρχε σημαντική βιοτεχνία και συνέβαλε αρκετά στην οικονομία της περιοχής. Κτήρια στα οποία γίνονταν οι εργασίες
αυτές στέκουν ερειπωμένα στην ανατολική πλευρά του χωριού, στη θέση «Γναφάρια». Και η καλλιέργεια του μεταξιού παλαιότερα ήταν αξιόλογη. Σήμερα υπάρχει
η παραγωγή στο Φαλατάδο του γνωστού σταφυλιού Ροζακί, επιτραπέζιο άριστης ποιότητας. Ακόμη παράγονται κρασιά και ρακί και διάφορα γεωργικά και κτηνοτροφικά
προϊόντα. Κάτοικοί του ασχολούνται και με τη μελισσοτροφία δίνοντας στον καταναλωτή πολύ καλό μέλι, από τη γύρω περιοχή. Ο αρχοντικός Ορθόδοξος Ενοριακός
Ναός της Αγίας Τριάδας δεσπόζει στο κέντρο του χωριού, κτισμένος μεταξύ 1850 – 1860 μ.Χ. Φαλαταδιανός εργάτης, ο Βλάσης ή Πασάς ήταν αυτός που στις 30
Ιανουαρίου 1823 σκάβοντας βρήκε την εικόνα της Παναγίας στη Χώρα της Τήνου. Προς τιμήν του ο Σύλλογος των Απανταχού Φαλαταδιανών, τοποθέτησε στο προαύλιο
της Καθέδρας, μεγάλη μαρμάρινη ανάγλυφη πλάκα, που αναπαριστά την Εύρεση της Αγίας Εικόνας της Μεγαλόχαρης, φιλοτεχνημένη το 1986, από το Φαλαταδιανό Γλύπτη
Πραξιτέλη Τζανουλίνο. Δίπλα στον Ενοριακό Ναό λειτουργεί το Εκκλησιαστικό Μουσείο Κειμηλίων. Υπάρχουν ακόμη αξιοθέατα: η Καλλιτεχνική & Λαογραφική Έκθεση
του Αργύρη Βιδάλη, η παραδοσιακή πηγή «Παλιομάντρα» επισκευασμένη με τη φροντιδα του Φιλοπρόοδου Συλλόγου Φαλαταδιανών, και η άγρια ομορφιά της γύρω περιοχής
με τους ογκόλιθους στα βόρεια του χωριού. Στο χωριό διατηρούνται και λειτουργούν πολλά πατητήρια και ρακιζιά, και το Σεπτέμβρη γίνονται πανηγύρια κατά
την παραγωγή ρακιού. Το Νοέμβρη – Δεκέμβρη γίνονται τα “χοιροσφάγια” ένα άλλο τοπικό έθιμο – ανάγκη για τους χωριανούς. Στο Φαλατάδο υπάρχει και Λαογραφικό
Μουσείο. Έξω από τον οικισμό απλώνονται τα βράχια της Καψιανής και η γραφική περιοχή “Ψαλίδι”. Στην “Κακιά Σκάλα” γίνεται μεγάλο πανηγύρι το Σεπτέμβρη.
, οι παραδοσιακές Ταβέρνες και οι Καφετέριες, δέχονται ντόπιους και επισκέπτες για να απολαύσουν και να ξεγνοιάσουν στο
όμορφο περιβάλλον της περιοχής.
 

Βόλτα στη πόλη

Η παραδοσιακή κυκλαδίτικη ομορφιά συνδυάζεται ομοιόμορφα με τις σύγχρονες επιταγές στη Χώρα της Τήνου. Μοντέρνα εστιατόρια, καφετέριες, μπαρ και νυχτερινά
κέντρα «συμβιώνουν» αρμονικά με μια σειρά αξιόλογων αξιοθέατων, μουσείων και γραφικών συνοικιών. Σήμα κατατεθέν της περιοχής η επιβλητική μαρμάρινη Εκκλησία
της Παναγίας της Ευαγγελιστρίας χτισμένη το 1823 στο σημείο όπου βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας, η οποία θεωρείται έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Για διεύρυνση
των ιστορικών σας γνώσεων περί Τήνου αξίζει να επισκεφτείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο όπου θα δείτε αξιόλογα ευρήματα από διάφορες περιοχές του νησιού.Σας
προτείνουμε επίσης βόλτα στην γραφική περιοχή Παλλάδα, στους Περιστεριώνες και στο υπαίθριο μαρμάρινο θέατρο στο χωριό Βώλαξ. Περισσότερες πληροφορίες
για τα όμορφα χωριά μας θα βρείτε στις επόμενες σελίδες του ιστοτόπου μας.